شرایط دریافت کسری خدمت ایثارگری

📌 افرادی که یکی از اعضای درجه یک خانوادهشان سابقه حضور در جبهه یا مناطق عملیاتی دارد، میتوانند از مزایای کسری خدمت ایثارگری بهرهمند شوند.
📌 در صورتی که یکی از اعضای درجه یک خانواده سابقه اسارت داشته باشد، مشمول دریافت کسری خدمت خواهد بود.
📌 خانوادههایی که یکی از اعضای درجه یکشان دارای درصد جانبازی است، میتوانند از کسری خدمت استفاده کنند.
📌 اگر پدرخوانده فرد دارای شرایط بالا باشد، او نیز میتواند تحت قوانین کسری خدمت ایثارگری قرار گیرد.
نکات مهم
📌 از خرداد ۱۴۰۲، مشمولان غایب نیز میتوانند از این قانون بهره ببرند و این موضوع مانع دریافت کسری خدمت نخواهد بود.
📌 سربازانی که قبلاً غایب بودهاند ولی خود را به یگانهای خدمت معرفی کرده و گواهی اشتغال دریافت کنند، میتوانند شامل این قانون شوند.
📌 افراد داوطلب، پرسنل نظامی، سربازان وظیفه و کارمندان دولت حاضر در مناطق عملیاتی نیز میتوانند برای ایثارگری اقدام کنند و کسری خدمت شامل اعضای درجه یک خانواده آنها خواهد شد.
📌 کسری خدمت ایثارگری شامل دورههای قبل و بعد از قطعنامه است و روش محاسبه آن بسته به زمان متفاوت خواهد بود، که در ادامه به جزئیات آن پرداخته خواهد شد.
نحوه دریافت کسری خدمت ایثارگری
همانطور که پیشتر اشاره شد، کسری خدمت ایثارگری باید در طول دوره سربازی ثبت و دریافت شود.
با توجه به اینکه روند بررسی و تایید نهایی مدارک ممکن است زمانبر باشد، مشمولان باید پس از تقسیم شدن در یگان خدمتی برای ثبت کسری خدمت اقدام کنند.
افرادی که شرایط دریافت معافیت دائم را دارند، مثل مدت حضور پدر در جبهه یا درصد جانبازی، باید قبل از اعزام به خدمت برای ثبت درخواست اقدام نمایند.
مراحل دریافت کسری خدمت ایثارگری

-
✅ دریافت نامه اشتغال به خدمت از یگان محل خدمت.
-
✅ مراجعه پدر به یگان خدمتی یا نزدیکترین پایگاه نظامی با نامه اشتغال به خدمت برای دریافت گواهی حضور در جبهه.
-
✅ مراجعه به بنیاد شهید و امور ایثارگران برای گرفتن گواهی درصد جانبازی.
-
✅ ثبت گواهی حضور در جبهه در مراکز پلیس +۱۰.
-
✅ ارائه مدارک ثبتشده به یگان خدمتی مشمول و ثبت کسری در سوابق خدمتی.
نکات مهم درباره سوابق خدمتی
-
پرسنل ارتش باید از طریق یگان محل خدمت، سوابق مدت حضور خود در جبهه را پیگیری کنند.
-
سربازانی که در ارتش خدمت میکردند، باید به لویزان تهران یا مناطق ۷گانه نزدیک محل زندگی مراجعه کنند:
👈 جنوبشرق: کرمان
👈 شمالشرق: مشهد
👈 شمالغرب: ارومیه
👈 جنوبغرب: اهواز
👈 غرب: کرمانشاه
👈 ارشد نظامی ارتش: اصفهان
👈 ارشد نظامی ارتش: شیراز
این مناطق برای ایثارگرانی است که کارت ایثار دریافت کردهاند. کسانی که کارت ایثار ندارند، ابتدا باید به یگان خود مراجعه کرده و فرم گواهی مدت حضور را با امضای فرمانده دریافت کنند، سپس با کارت پایان خدمت، کارت ملی، شناسنامه و یک قطعه عکس به بخش ایثار معاونت نیروی انسانی نزاجا در انتهای اتوبان ارتش تهران مراجعه کنند.
-
افرادی که در روند دریافت سوابق با مشکل مواجه میشوند، میتوانند از طریق سامانه پاسخگویی ارتش پیگیری کنند.
-
سربازان سپاه که به مناطق جنگی اعزام شدهاند، باید از طریق سپاه استان یا شهرستان گواهی حضور در جبهه را دریافت کنند.
-
رزمندگان نیروی انتظامی و بازنشستگان نیز میتوانند با مراجعه به نیروی انتظامی استان یا کانون بازنشستگان گواهی مربوطه را دریافت کنند.
مدارک مورد نیاز برای کسری خدمت ایثارگری
برای ثبت کسری خدمت، مشمول باید مدارکی ارائه دهد که هم شامل خود مشمول و هم پدر یا سرپرست قانونی میشود:
📌 نامه اشتغال به خدمت دریافت شده از یگان.
📌 مدارک شناسایی مشمول (کارت ملی).
📌 مدارک شناسایی پدر (کارت ملی).
📌 گواهی حضور در مناطق عملیاتی یا کارت ایثارگری پدر.
نکته: همین چهار مدرک برای دریافت کسری کافی است و ارائه مدارک اضافی لازم نیست. مدارک میتوانند توسط پدر یا مشمول به مراجع مربوطه ارائه شوند (ارتش، سپاه، نیروی انتظامی و زیرمجموعههای آنها).
نحوه دریافت گواهی اشتغال به خدمت
گواهی اشتغال به خدمت به عنوان معرفینامه سرباز صادر میشود و روند دریافت آن در هر ارگان نظامی متفاوت است، اما سربازان همه ارگانها میتوانند آن را تهیه کنند.
در این برگه مشخصات فرد و محل خدمت ثبت میشود و او به ارگانی معرفی میشود که قرار است کسری ایثارگری را دریافت کند. دقت کنید محل دریافت کسری در نامه به درستی درج شده باشد.
توجه:
سربازان فراری که به ادامه خدمت بازگشتهاند یا مشمولانی که دارای غیبت سنواتی هستند نیز میتوانند از مزایای کسری خدمت ایثارگری استفاده کنند و دریافت کسری شامل محدودیت این موارد نمیشود.
نحوه محاسبه کسری خدمت ایثارگری و معافیت دائم

افرادی که مجموع مدت حضور پدرشان در جبهه و یا مجموع حضور به همراه درصد جانبازی او بیش از ۳۰ ماه باشد، میتوانند به طور دائم از خدمت سربازی معاف شوند.
به صورت کلی، به ازای هر ماه حضور در جبهه، هر ماه اسارت و یا هر درصد جانبازی با گواهی بنیاد شهید و امور ایثارگران، ۱۲ روز کسری خدمت به فرزند تعلق میگیرد.
مثال عملی:
فرض کنید فردی دارای پدری با ۱۲ ماه حضور در جبهه و ۵ درصد جانبازی است.
-
۱۲ ماه حضور در جبهه → ۱۲ × ۱۲ = ۱۴۴ روز کسری
-
۵ درصد جانبازی → ۵ × ۱۲ = ۶۰ روز کسری
جمعاً این فرد ۲۰۴ روز کسری خدمت دریافت میکند.
نکته مهم: کسری خدمت ایثارگری نمیتواند بین فرزندان تقسیم شود یا همزمان استفاده شود، مگر شرایط خاصی مانند فرزندان دوقلو.
اگر میزان کسری از طول دوره خدمت فرزند بیشتر باشد، فرزند دوم میتواند از باقیمانده کسری استفاده کند.
مثال برای فرزندان دوقلو:
فردی با ۱۵ ماه حضور در جبهه و ۱۰ درصد جانبازی:
-
کسری بابت حضور در جبهه: ۶ ماه
-
کسری بابت جانبازی: ۴ ماه
-
مجموع کسری: ۱۰ ماه
اگر فرزند اول ۱۰ ماه خدمت دارد، فرزند دوم میتواند از ۴ ماه کسری باقیمانده استفاده کند.
نکات کلیدی درباره کسری خدمت ایثارگری
📌 ۲۴ ماه اسارت → معافیت کامل از خدمت
📌 ۲۵ درصد جانبازی → معافیت کامل از خدمت
📌 ۳۰ ماه حضور در جبهه → معافیت کامل از خدمت
📌 معافیت ایثارگری بر اساس مجموع این موارد و رسیدن به حد نصاب ۳۰ ماه امکانپذیر است
📌 پس از قطعنامه، مدت کسری به ازای هر ماه بین ۶ تا ۹ روز محاسبه میشود
📌 مناطق عملیاتی مورد تایید بعد از قطعنامه عمدتاً در شمال غرب و جنوب شرق کشور قرار دارند
📌 برای حضور در مناطق عملیاتی بعد از قطعنامه کارت ایثارگری صادر نمیشود
📌 مناطق عملیاتی پس از قطعنامه بین سالهای ۶۷ تا ۷۵ مورد تأیید هستند
کسری خدمت ایثارگری و شامل چه افرادی میشود

کسری خدمت ایثارگری تنها مختص فرزندانی که پدرشان در جبههها حضور داشتهاند نیست.
کارکنان دولت و دستگاههای اجرایی که در زمان جنگ در مناطق عملیاتی و جنگی خدمت کردهاند نیز میتوانند این امتیاز را برای فرزندان خود دریافت کنند.
-
کارکنانی که در مناطق امنیتی غرب و شمال غرب خدمت کردهاند، ۵۰ درصد مدت خدمت آنها به عنوان امتیاز کسری خدمت فرزندان در نظر گرفته میشود.
-
این افراد باید با مراجعه به کارگزینی اداره متبوع خود در استانها یا شهرستانهای تابعه، مدارک و سوابق خود را ثبت کنند تا امکان استفاده از این امتیاز فراهم شود.
تاریخچه حضور در جبهه و محاسبه کسری خدمت
👈 کارمندان دولتی، ایثارگران و رزمندگان ارگانهای نظامی که در زمان جنگ در مناطق عملیاتی حضور داشتهاند، با داشتن گواهی معاونت انسانی بسیج میتوانند بر اساس ۱۰۰ درصد مدت حضور در جبهه از کسری خدمت یا معافیت بهرهمند شوند.
-
اگر خدمت سربازی بعد از دوران آموزشی در مناطق جنگی انجام شود، مدت دوره آموزشی نیز جزو زمان حضور در جبهه محسوب میشود، حتی اگر آن دوره در مناطق جنگی نبوده باشد.
-
مثال: فردی که دوره آموزشی خود را در یزد گذرانده و سپس به مناطق جنگی اعزام شده است، مدت آموزشی وی نیز در محاسبه کسری خدمت لحاظ میشود.
-
شرط مهم: رزمنده باید در خط مقدم با دشمن حضور داشته باشد و صرفاً در پشت جبهه خدمت نکرده باشد.
کسری خدمت پس از قطعنامه
-
رزمندگان و کارکنانی که بعد از قطعنامه در مناطق امنیتی غرب و شمال غرب حضور داشتهاند، بر اساس آییننامههای مربوط، مانند طرح امام حسن مجتبی، ۸۰ درصد مدت حضورشان برای محاسبه کسری خدمت در نظر گرفته میشود.
-
رزمندگان و کارکنانی که در مناطق شرق و جنوب شرق و در مناطق امنیتی خدمت کردهاند، ۵۰ درصد مدت حضورشان ملاک محاسبه خواهد بود.
جمعبندی
تمامی رزمندگان، ایثارگران و کارکنان دولت که در مناطق جنگی و امنیتی مشخص خدمت کردهاند، میتوانند کسری خدمت ایثارگری فرزندان خود را دریافت کنند، مشروط بر اینکه مدارک و سوابق حضور در مناطق عملیاتی به مراجع مربوطه ارائه شود.
مناطق جنگی و امنیتی شامل کسری خدمت ایثارگری

مناطق جنگی استانها
آذربایجان غربی: اشنویه، سردشت، پیرانشهر
کردستان: مریوان، بانه، سروآباد
کرمانشاه: پاوه، نوسود، باینگان، اورامانات، تازهآباد، قصرشیرین، سرپل ذهاب، ازگله
ایلام: موسیان، ایلام، صالحآباد، مهران، ملکشاهی، دهلران، ایوان
خوزستان: اندیمشک، دزفول، شوش، هفتتپه، هندیجان، سوسنگرد، بستان، حمیدیه، هویزه، اهواز، خرمشهر، آبادان، شادگان، اروندکنار، بندرامام خمینی، ماهشهر
بوشهر: بندر بوشهر، بندر دیلم، بندر گناوه، جزیره خارک
مناطق امنیتی درگیر
آذربایجان غربی: سلماس، ارومیه، نقده، مهاباد، پیرانشهر، شاهیندژ، بوکان، سردشت، تکاب، اشنویه
کرمانشاه: پاپنگان، اورامانات، نوسود، پاوه، جوانرود، تازهآباد، ازگله، کرند، گهواره، روانسر، کوزران، اسلامآباد (شامل یک ماه تهاجم منافقین در عملیات مرصاد)
کردستان: سنندج، سقز، بانه، دیواندره، کامیاران، مریوان، سروآباد
سیستان و بلوچستان: زابل، زاهدان، پیشین، سراوان، جالق، خاش، پزمان، نیکشهر، نصرتآباد، ایرانشهر
کسری خدمت ایثارگری مشمولان غایب
پیش از سال ۱۴۰۲، مشمولان غایب امکان استفاده از کسری خدمت را نداشتند، اما طبق قانون جدید، از خرداد ۱۴۰۲ غایبان نیز میتوانند از کسری خدمت ایثارگری بهرهمند شوند.
نکته: مشمولان غایب با توجه به مدت غیبت دارای ساعات کسر خدمت ۹۰ یا ۱۸۰ روزه هستند؛ بنابراین کسری دریافتی از کل مدت خدمت آنها کم میشود.
کسری خدمت برای فرزند دوم
در صورتی که یکی از فرزندان قبلاً از کسری خدمت ایثارگری استفاده کرده باشد، فرزند دوم در شرایط زیر میتواند از باقیمانده کسری بهرهمند شود:
-
اگر فرزند اول از میزان ایثارگری یا جانبازی استفاده کرده باشد، فرزند دوم نمیتواند از همان مدت استفاده کند.
-
اگر فرزند اول از کسری خدمت استفاده کرده اما باقیماندهای از ایثارگری وجود داشته باشد، معمولاً فرزند دوم اجازه استفاده ندارد.
-
اگر فرزند اول از معافیت ایثارگری بهرهمند شده و هنوز مدتی باقیمانده باشد، فرزند دوم میتواند کسری خدمت را دریافت کند.
مثال:
-
پدر با ۲۵ درصد جانبازی و ۱۰ ماه حضور در جبهه → فرزند اول معاف میشود، فرزند دوم میتواند ۱۲۰ روز کسری دریافت کند.
-
پدر با ۱۵ ماه حضور در جبهه → فرزند اول ۱۲ ماه کسری گرفته است، ۳ ماه باقی مانده (۳۶ روز) دیگر قابل استفاده نیست.
کسری خدمت بعد از قطعنامه
برای افرادی که بین سالهای ۶۷ تا ۷۵ در مناطق عملیاتی یا امنیتی خدمت کردهاند، فرزندانشان شامل کسری خدمت میشوند.
-
میزان کسری ۶ تا ۹ روز برای هر ماه خدمت محاسبه میشود.
-
مناطق مشمول بیشتر در شمال غرب و جنوب شرق کشور هستند.
-
مناطق خارج از محدوده ذکر شده شامل کسری خدمت نمیشوند.
نحوه اعتراض به نتیجه کسری خدمت
پس از دریافت نامه ایثارگری که میزان کسری بر اساس روز مشخص شده است، باید آن را در پلیس +۱۰ یا یگان خدمتی ثبت کنید. معمولاً پاسخ ظرف دو هفته اعلام میشود.
حالتهای اعتراض:
-
اشتباه در مرجع صادرکننده: ارتش، سپاه یا نیروی انتظامی ممکن است مدت منطقه یا میزان کسری را اشتباه ثبت کرده باشند. میتوانید مستقیماً در سایت نظام وظیفه موضوع را پیگیری و اصلاح کنید.
-
اشتباه در سازمان نظام وظیفه: اگر بعد از ۲ هفته ثبت در پلیس +۱۰ محاسبه نادرست باشد، با مدارک لازم به سازمان وظیفه عمومی محل مراجعه کنید تا بررسی مجدد انجام شود.
نکته: معمولاً مشکلات کسری بعد از قطعنامه رخ میدهد و درصد خطای محاسبه توسط ارگانهای نظامی بسیار کم و نزدیک به صفر است.
نکات تکمیلی و پرسشهای متداول
-
کسری هر ماه ایثارگری: قبل از قطعنامه: ۱۲ روز / بعد از قطعنامه: ۹ روز.
-
کسری بعد از قطعنامه: مناطق شمال غرب و جنوب شرق محاسبه میشوند و حدود ۳۰ درصد کمتر از حالت معمول است.
-
کسری برای غایبها: حتی با داشتن غیبت، امکان دریافت کسری یا معافیت وجود دارد.
-
دو برادر و کسری ایثارگری: تنها در صورت معافیت فرزند اول، فرزند دوم میتواند از باقیمانده کسری استفاده کند.
-
استفاده در حین تحصیل: برای دریافت کسری، داشتن گواهی اشتغال به خدمت ضروری است؛ کسانی که در حال تحصیل هستند نمیتوانند از این تسهیلات استفاده کنند.
-
مراجعه برای دریافت کسری: ابتدا به محل خدمت پدر برای دریافت گواهی مدت حضور مراجعه کنید، سپس به اداره ایثارگری یا منابع انسانی ارگان محل خدمت جهت صدور نامه مراجعه نمایید.
-